SOILSTRUCT Eindrapport: Opportuniteiten voor het toepassen van mulch in Vlaanderen

Het Soilstruct-project onderzocht de haalbaarheid van mulchen met organisch materiaal als maatregel om de bodemwaterhuishouding te verbeteren en de Vlaamse landbouw beter bestand te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering en droogte.
Uit praktijkproeven en bevragingen blijkt dat mulchen voordelen biedt voor bodemvocht, bodemstructuur, bodemleven en onkruidonderdrukking, maar dat de toepassing nog beperkt blijft door onder meer arbeidsintensiteit, beperkte beschikbaarheid van geschikt materiaal en onzekerheid over de nutriëntenwerking.
De effecten van mulchen verschillen sterk naargelang het gebruikte mulchmateriaal en de weersomstandigheden, waarbij vooral in droge jaren een duidelijke verbetering van de waterbeschikbaarheid en een vermindering van droogtestress werden vastgesteld.
Experimenten en modelonderzoek tonen aan dat een voldoende dikke mulchlaag de bodemtemperatuur buffert, de microbiële activiteit stimuleert en kan bijdragen aan stabielere gewasopbrengsten, al nemen deze positieve effecten af bij sterkere klimaatopwarming. Omdat mulchen zowel de waterhuishouding als de nutriëntendynamiek beïnvloedt, is een doordachte en contextspecifieke toepassing noodzakelijk om risico's zoals stikstofimmobilisatie, nutriëntenuitspoeling en veranderingen in ziekte- en plagendruk te beperken.
Een bredere toepassing van mulchen vraagt om verdere mechanisatie, opschaling, voldoende beschikbaarheid van mulchmaterialen, gerichte kennisdeling en beleidsmatige ondersteuning, zodat deze techniek kan bijdragen aan een klimaatrobuuste en duurzame landbouw.