AGRarische DIVersiteit : Instrumenten voor robuustheid en veerkracht tegen de gevolgen van klimaatverandering

Algemeen kader

Het DIVAGRO-project mikt op diversere genetische bronnen voor de verbeterde rassen van fruit- en groentesoorten die we in onze streken telen. Veredelaars moeten bij het maken van nieuwe rassen steeds meer robuustheid tegenover het veranderend klimaat inbouwen, en ook de lagere afhankelijkheid van externe inputs en gewasbeschermingsmiddelen is een belangrijk kenmerk. De nieuwe genetische bronnen worden grensoverschrijdend verzameld, in Vlaanderen, Wallonië en Frankrijk. De onderzoekers boren twee kanalen aan. Ze gaan materiaal verzamelen uit particuliere collecties, kwekerijen en openbare collecties in heel Europa. En ze lanceren oproepen aan burgers om hun 'eigen kweek' te doneren, voorzover het gaat om rassen uit (oorspronkelijk) zuidelijker gelegen landen die zich hier konden handhaven of zich aanpassen aan onze regio's. Het verzamelde materiaal zal vervolgens beoordeeld worden op zijn agronomische kwaliteiten en op zijn veerkracht en robuustheid in functie van verschillende abiotische stressfactoren.

 

Onderzoeksaanpak

Concreet gaat het over perzik, peer, kers, sjalot en boon. Om de genetische rijkdommen in peer en kers beter te karakteriseren worden er nieuwe genotyperingstechnieken ingezet, die ons in staat stellen om de aanwezige diversiteit te bepalen en om unieke genotypes te identificeren. De onderzoekers gaan ook pas-ontwikkelde methodes gebruiken voor de detectie van pathogenen inhet plantmateriaal, en voor het virusvrij houden van waardevolle genetische bronnen. Virale detectie- en eliminatieprotocollen worden ontwikkeld voor de modelsoorten kers en sjalot. Tot slot komt ook de modellerings-expertise van ILVO van pas, om de tolerantie van bonenvariëteiten voor hoge temperaturen te beoordelen en te evalueren. Er wordt een start gemaakt met een nieuw perzik- en perenveredelingsprogramma, deels via een participatief traject met burgers. Tot slot krijgen ook  innovatieve teeltmethoden een plek in dit project voor een veerkrachtigere landbouw in het licht van klimaatadaptatie. De onderzoekers plannen experimenten met fruithagen, hoogstamboomgaarden met begrazing en opeenvolgende agroforestry, en beoordelen telkens de voordelen van dergelijke teelt-aanpak.  

 

Relevantie/Valorisatie

De toenemende frequentie van extreme weersomstandigheden (late vorst, droogte, overstromingen, enz.) heeft nu al een impact op onze gewassen, onze producenten en onze voedselzekerheid. Het is daarom van cruciaal om veerkracht in rassen en in agro-ecosystemen te gaan zoeken, en daarvoor alle bronnen en methodes aan te spreken. De participatie van burgers in het zoeken naar diversere variëteiten wakkert wellicht het bewustzijn aan rond het belang van een bredere genetische pools. Hetzelfde effect bekomen we door de geplande demo's rond de genoemde innovatieve teeltmethoden. De nieuwe bronnen worden, samen met de bronnen die we al in collectie hadden, gebruikt worden als basis voor gecontroleerde kruisingen om nieuwe variëteiten te genereren. Verwacht wordt dat DIVAGRO bijdraagt aan een veerkrachtiger agro-ecosysteem van fruit en groenten in een wijzigend klimaat. 

Financiering
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO)