Blauw-groene strategieën voor klimaatadaptatie

Algemeen kader

Het onderzoeksproject TURQUOISE heeft werk verricht rond het beter beschikbaar houden van water in/voor de landbouwbodems. Er is een beslissingsondersteunend kader ontwikkeld om bepaalde blauwgroene aanpassingsstrategieën makkelijker te plannen en de uitvoeringsgraad ervan te verhogen. Dat kader steunt onder meer op experimenteel werk binnen TURQUOISE, en op simulaties in de vallei van de kleine Nete en stuwen op hellend terrein in Merelbeke.

Vlaanderen moet zich voorbereiden op zowel meer droogteperiodes als op meer risico's op wateroverlast. Het project mikte op een proactieve aanpak, gebaseerd op het functioneren van ecosystemen, om de waterbeschikbaarheid te vergroten. Dergelijke blauwgroene oplossingen uitvoerbaar en schaalbaar maken vergt kennis over enerzijds de doeltreffendheid (of neveneffecten) van maatregelen op grotere schaal en anderzijds wat er nodig is om het droogterisico tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen. 

Onderzoeksaanpak

Concreet zijn er experimenten uitgevoerd om de impact van decompactiemaatregelen, van stuwen en van het de-draineren van landschapsdepressies te kwantificeren (UA, KULeuven, ILVO). De onderzoekers gebruikten verschillende types modellen om de lokaal gemeten effecten op te schalen naar het landschap in de vallei van de Kleine Nete (KULeuven). Deze simulaties werden ook gebruikt om economische inschattingen te maken van de kosten en baten van pro-actieve investeringen voor waterretentie (UA). Tenslotte is er samen met een lerend netwerk van gebiedswerkers binnen Water+Land+Schap gekeken naar de opportuniteiten en de barrières om maatregelen daadwerkelijk te implementeren. Dit alles is samengevat in een beslissingsondersteunend kader dat bestaat uit een samenvatting van de verschillende tools die zijn ontwikkeld in het project. 

Relevantie/Valorisatie

Blauwgroene strategieën zijn een belangrijk onderdeel van het Vlaams droogtebeleid en de Blue Deal.  Het TURQUOISE-team speelde een sleutelrol in de nodige processen van co-creatie, participatie en samenwerking tussen overheden en sectoren. Er ontstond kennisdeling, uitwisseling van ervaringen rond maatregelen en mechanismen. Overheden, middenveld en bedrijven vormen nu een netwerk. De betrokken actoren zijn de overheden VMM (water), VLM (land), departement OMGEVING (milieu, klimaat & ruimtelijke ordening), de waterbedrijven PIDPA, De Watergroep, Fluvius en FARYS; de natuursector (Natuurpunt, ANB), de riool- en afvalwaterzuiveringssector (VLARIO, Aquafin, Fluvius en de meeste waterbedrijven), provincies en intergemeentelijke ontwikkelingsmaatschappijen.