Functionele biodiversiteit in sedimenten onderhevig aan verandering: implicaties voor de biogeochemie en voedselwebben in een management context.

Algemeen kader

Wat gebeurt er met ons zeebodem- ecosysteem wanneer het plaatselijk sediment door menselijke ingrepen verhardt of verfijnt? Dat is de vraag in het project FaCE-It. In de Zuidelijke Noordzeesedimenten is de verharding het resultaat van de bouw van windmolens, waar de fundering een divers substraat vormt voor de mariene fauna. De verfijning van de sediment komt voort uit een combinatie van zandwinning, bodemberoerende visserij, dumping (baggerstort) en de introductie van harde substraten. De vraag is in welke mate deze veranderingen gevolgen hebben voor de biogeochemische cycli en voor de voedselwebstructuur in ons mariene ecosysteem.

Onderzoeksaanpak

De impactsudie in Face-it gebeurt aan de hand van gedetailleerde biochemische experimenten, methode-ontwikkeling en veldmetingen. We integreren verschillende hydrodynamische modellen en ecosysteemmodellen om waarnemingen van lokale impact in tijd en ruimte op te schalen naar de Zuidelijke Noordzee. Tijdens dit onderzoek verfijnen en testen we ten slotte verschillende indicatoren die relevant zijn voor het functioneren van een marien ecosysteem. Er wordt gemikt op uitspraken zowel op lokaal niveau als op de schaal van de Zuidelijke Noordzee. 

Relevantie/Valorisatie

Face-it is inmiddels afgelopen. De resultaten tonen dat er sterke lokale effecten van offshore-windmolenparken (OWFs) op het voedselweb zijn. We kunnen met nadruk wijzen op het belang van de erosie-beschermingslaag voor het verhogen van de voedselbeschikbaarheid en de diversiteit. Het project heeft de functionele rol van mariene organismen kunnen verhelderen, zowel voor de bentische zeebodemprocessen als voor het filteren van organisch materiaal uit de waterkolom. Er is wetenschappelijk vooruitgang geboekt in het operationaliseren van indicatoren (gebaseerd op biologische kenmerken of op sedimentprofiel beelden) die de functionele effecten van de aanwezige fauna weergeven.
We hebben vastgesteld dat de veranderingen in het functioneren van het ecosysteem ruimtelijk ver reiken, dus verder dan de feitelijke offshore windmolenparklocaties, en over grenzen heen. Op basis van de Face-it modellen lijkt het organisch materiaal zich op grotere schaal te herverdelen. Binnen de offshore windmolenparken wordt het als het ware vastgehouden, terwijl de flux van organisch materiaal naar de zeebodem buiten de windmolenparken afneemt. Deze herverdeling van organisch materiaal veroorzaakt biogeochemische verschuivingen en resulteert in een verhoogde organisch koolstofgehalte in de sedimenten.
Op het methodologisch-wetenschappelijk vlak heeft Face-it nieuwe instrumenten gecreëerd voor wetenschappers en beleidsmakers met betrekking tot het beheer van toekomstige installaties van OWF's.