Heterodera cystenematoden

Algemeen kader

Hoe kunnen we op betrouwbare wijze de verschillende soorten Heterodera cystenematoden (aaltjes) van elkaar onderscheiden en identificeren? Hoe zit bij elke soort de biologie (populatiedynamiek, virulentie…) in elkaar? De graancystenematoden Heterodera avenae, H. latipons en H. filipjevi veroorzaken grote opbrengstverliezen in landen met warme en droge klimaten wereldwijd. In gematigde streken zijn Heterodera soorten vooral een probleem in de bietenteelt (H. schachtii), maar ook in groenten. Teeltmaatregelen ter beheersing van deze nematoden (rotatie, resistente variëteiten) hangen in grote mate af van de aanwezige soort(en).

Onderzoeksaanpak

We werken mee aan surveys in de graanteeltgebieden van Marokko, Syrië en Turkije. We ontwikkelen robuuste en betrouwbare moleculaire identificatietechnieken gebaseerd op qPCR die zowel detectie als kwantificatie toelaten. We screenen nieuwe rassen en lijnen van tarwe voor resistentie tegen Heterodera avenae en H. latipons, maar ook tegen Pratylenchus penetrans, het wortellesieaaltje, waarvan we de interactie met Heterodera willen bestuderen. We evalueren en optimaliseren bestaande identificatietechnieken voor Heterodera soorten in onze streken en we verbreden onze detectie- en identificatiecapaciteiten door de situatie van H. schachtii, H. betae en andere Heterodera soorten te volgen via monsters aangeleverd door de sector.

Relevantie/Valorisatie

In het kader van internationale samenwerking is het onderzoek naar het voorkomen en naar de biologie van graancysten een prima manier om kennis over deze nematodengroep te verzamelen en door te geven aan de landen waar deze nematoden grote opbrengstverliezen veroorzaken. De moleculaire detectietechnieken laten vlugge opsporing en identificatie toe. Ze dragen zo bij tot de bewustwording dat cysten de oorzaak zijn van opbrengstverliezen. Dit geldt ook voor de Vlaamse bietenteelt, waar ongeveer 60% van het areaal besmet is met H. schachtii. Resistente rassen zijn een zeer goede beheersingsmaatregel van de cystepopulaties in het veld.