Het reduceren van enterische emissies bij melkvee door voederstrategieën

Algemeen kader

Met het VLAIO LA-traject HappyCliMi is aangetoond dat er meerdere gerichte voederstrategieën bij melkvee bestaan die én de enterische methaanemissies van de dieren kunnen verlagen én tegelijk de melkproductie op peil houden of zelfs verhogen. Behalve het reeds gedocumenteerde rantsoen met koolzaadschroot en bierdraf zijn nu ook de methaanreducerende capaciteiten van eendenkroos, het bruinwier Alaria en van hopbellen onderbouwd. Enterische emissies zijn de methaanuitstoot uit de pens van herkauwers en vormen een belangrijk deel van de klimaatimpact van rundveebedrijven. Binnen het Convenant Enterische Emissies Rundvee (CEER) is het cruciaal dat veehouders kunnen kiezen uit voldoende erkende, praktisch inzetbare methaanreducerende maatregelen. Daarom focuste het project op het verfijnen en mogelijk uitbreiden van de lijst met erkende voedermiddelen en additieven, met aandacht voor brede inzetbaarheid in Vlaamse melkveerantsoenen. 

Onderzoeksaanpak

In een eerste stap screenden de onderzoekers in vitro (in laboratoriumomstandigheden) het methaanreducerend potentieel van enkele tientallen voedermiddelen, waaronder bijproducten en nieuwe grondstoffen, en van voederadditieven. Doel was om ook op middellange en lange termijn inzetbare opties te identificeren voor de rundveehouderij. Daarnaast werd in de praktijk onderzocht of de erkende maatregel met koolzaadschroot en bierdraf ruimer toepasbaar is in Vlaanderen. Op vier melkveebedrijven met verschillende basisrantsoenen werden rantsoenen met extra koolzaadschroot en bierdraf vergeleken met het standaardrantsoen. De enterische emissies, de drogestofopname en de melkproductie werden nauwkeurig gemeten om de effectiviteit en de praktische haalbaarheid van deze voederstrategie in realistische bedrijfsomstandigheden te beoordelen.

Relevantie/Valorisatie

De convenantmaatregel 'koolzaadschroot en bierdraf' kan inde praktijk breder ingezet worden, blijkt uit de eindresultaten. Er zijn concrete reductiepercentages beschikbaar: In vergelijking met het basisrantsoen werd met een koolzaadschroot en bierdrafrijk rantsoen een methaanreductie van 2,4 % bekomen. Doordat er geen invloed was op de drogestofinname en de melkproductie gemiddeld steeg met 4,6 % leidde dit tot 5,6 % minder methaan per kg drogestofopname en tot 8,2 % minder methaan per kg meetmelk. Het project identificeerde ook drie nieuwe voedermiddelen met methaanreducerend potentieel: eendenkroos, het bruinwier Alaria en hopbellen, die verdere studie verdienen voor opname in toekomstige maatregellijsten. Deze resultaten zijn rechtstreeks relevant voor melkveehouders, voederspecialisten en beleidsmakers die inzetten op haalbare voedermaatregelen om de CEER-doelstellingen te realiseren.